Uzależnienie od alkoholu – profilaktyka

Strona Główna / Blog /
Uzależnienie od alkoholu – profilaktyka
uzaleznienie-od-alkoholu-profilaktyka

Opublikowano: 31 maja 2022

Oczywistością jest, że choroba alkoholowa, czyli uzależnienie od napojów alkoholowych dotyka na całym świecie licznego grona osób. Dodatkowo każdego roku liczba ta rośnie. Kiedy już alkoholizm się rozwinie, ciężko jest na nowo żyć normalnie, bez sięgania po kieliszek. Aby tego dokonać niezbędne jest odpowiednie leczenie, w tym terapia. Z tego powodu w środowisku medyczno-terapeutycznym tak dużo mówi się o profilaktyce.

Współczesny świat charakteryzuje się szybkim tempem rozwoju technologii, ciągłym pędem, konsumpcjonizmem, społeczną rywalizacją, osłabieniem więzi rodzinnych, a także licznymi pokusami dnia codziennego. Wszystkie te czynniki stanowią realne zagrożenie i przyczyniają się do powstania uzależnień behawioralnych i substantywnych.

Czym jest profilaktyka?

Profilaktyka stanowi zbiór świadomych działań, które ukierunkowane są na jednostki i grupy społeczne. Celem tych działań jest zapobieganie różnorodnym problemom jeszcze przed faktem ich wystąpienia. Przykładem działań profilaktycznych jest identyfikowanie jednostek lub grup, które uznane są za zagrożone. W takim przypadku celem jest podejmowanie interwencji na wczesnym etapie powstawania zachowań uznanych za ryzykowne i problemowe. Jest to o tyle ważne, że profilaktyka dotyczy jedynie działań uprzedzających, a nie naprawczych. Tym samym formy terapii uzależnień, jak i postrehabilitacjia po leczeniu uzależnienia nie wliczają się do działań profilaktycznych.

Profilaktyka uzależnień prowadzona jest po to, aby ograniczać rozmiary używania, jak i nadużywania substancji psychoaktywnych, takich jak: alkohol, narkotyki, poszczególne leki, dopalacze, nikotyna. Co więcej, działania profilaktyczne prowadzi się także w celu zapobiegania wszelkim szkodom zdrowotnym i społecznym związanych z nałogami. Tutaj warto wymienić choroby i infekcje, zdarzenia drogowe, przedawkowanie, zatrucie, niepełnosprawność, ryzykowne kontakty seksualne, marginalizacja, konflikty z prawem, trudności z zatrudnieniem, agresja, przemoc, zaburzone relacje z innymi osobami, trudności w nauce, samookaleczenia, a także wszelkie inne czyny uznane za szkodliwe i destrukcyjne, popełniane pod wpływem działania substancji psychoaktywnych.

Uzależnienie – 12 proc. Polaków nadużywa alkoholu

Najnowsze dane Ministerstwa Zdrowia podają, że szacunkowo w Polsce żyje około 600 tysięcy osób uzależnionych od alkoholu. Natomiast osób, które przyznają się do skłonności nadużywania napojów psychoaktywnych jest znacznie więcej. Grono to stanowi blisko 15% Polaków.

Ciekawe wyniki badań zaprezentowali specjaliści z Kanady. W ramach prowadzonej akcji miesiąca profilaktyki alkoholowej wynika, iż blisko 85% nadużywających alkohol Kanadyjczyków nie otrzymało żadnej formy pomocy ani od rodziny, ani od bliskich znajomych.

Tym samym, współczesny stan wiedzy pozwala na stwierdzenie istoty profilaktyki w walce z uzależnieniami i nałogami. Niestety w dalszym ciągu jest ona lekceważona. Co więcej – osoby już dotknięte omawianym problemem niejednokrotnie zmuszone są do samodzielnego stawienia czoła własnym słabościom, na co nie są gotowe. Trudno jest wyleczyć samego siebie.

Ostatnia deska ratunku – leczenie

Bardzo trudno jest wyeliminować nałóg ze swojego życia. Oczywistym jest to, że wymaga to dużej determinacji, wiary we własne możliwości, a także sporych nakładów czasu. Aby skutecznie zacząć walczyć o powrót do zdrowia należy przyznać się szczerze przed samym sobą, że jest się osobą z problemem uzależnienia i głośno nazwać ten stan, przyjmując do wiadomości, że on istnieje realnie i wywiera wpływ na całe funkcjonowanie danej osoby.

Kolejnym krokiem jest odwyk, jednak jego skutki dla samej osoby chorej, szczególnie na początku, są zazwyczaj bardzo dotkliwe, zarówno w aspekcie fizycznym, jak i psychicznym. Pierwsze nieprzyjemne objawy widoczne są podczas odtruwania lub detoksykacji, kiedy z organizmu człowiek usuwane są resztki alkoholowe. Kiedy ciało człowieka jest już oczyszczone z toksyn, zaczyna się długa terapia, w ramach której alkoholik uczy się rozumieć istotę swojej choroby, np. poznaje mechanizmy powstawania uzależnienia, uczy się radzenia sobie z trudnymi chwilami i problemami, a także sposobów na przezwyciężenie głodu alkoholowego.

Pacjenci mają również do dyspozycji inne metody, w tym takie, które nie są dostępne w ramach NFZ. Przykładem może być farmakologiczna metoda awersyjna, czyli popularnie zwane wszywki alkoholowe Esperal, mające w składzie związek aktywny nazywany Disulfirmem. Wywołuje on swojego rodzaju nadwrażliwość na alkohol, a także pomaga w zmianie postrzegania używki, utożsamiając ją z czymś nieprzyjemnym. Niemniej jednak znacznie taniej jest zapobiegać, niż leczyć. Zwłaszcza, że człowiek ryzykuje tutaj własnym zdrowiem, a nawet życiem. W ten sposób profilaktyka antyalkoholowa nabiera szczególnego znaczenia.

Jak działa wszywka alkoholowa?

Jak wspomniano wyżej, za działanie wszywki odpowiada Disulfiram. Jego dokładne działanie opiera się na zablokowaniu enzymu odpowiedzialnego za trawienie etanolu przez organizm. Kiedy Disulfiram wchodzi w reakcję z etanolem, ciało Pacjenta zaczyna reagować objawami świadczącymi o nadwrażliwości na alkohol, dając upust zatruciu alkoholowemu. Klasyczne skutki reakcji disulfiramowej to:

  • Zawroty głowy,
  • Ból brzucha, mięśni, w klatce piersiowej i głowy,
  • Wymioty, biegunka, nudności,
  • Zaburzenia pracy serca,
  • Problemy z oddychaniem,
  • Drgawki i drżenia,
  • Lęk i stan depresyjny.

Powyżej wyszczególnione reakcje to nie jedyne możliwości nieprawidłowości. Znane są przypadki wystąpienia padaczki alkoholowej. Wiele osób doznaje również nieprawidłowości ze strony układu krążenia i układu oddechowego. Niejednokrotnie alkoholicy przechodzą przez zawał, a nawet może pojawić się zatrzymanie akcji serca. Z tych powodów wokół wszywek narosło wiele mitów, a sam Esperal zyskał złą sławę, co przekłada się na zniechęcenie do spożywania alkoholu.

Aby zabieg zaszycia alkoholowego był bezpieczny, warto rozważyć odbycie odtruwania alkoholowego. Jest to procedura medyczna, który pozwala na szybką poprawę samopoczucia poprzez uzupełnienie elektrolitów, minerałów i witamin, niwelując tym samym wszelkie niedobory w organizmie przy jednoczesnym wypłukaniu toksyn i resztek alkoholowych. Odtrucie odbywa się poprzez podanie kroplówki, gdzie w soli fizjologicznej rozpuszczone są wszelkie składniki indywidualnie dobrane przez lekarza pod potrzeby Pacjenta. Oprócz powyżej wymienionych komponentów podawane są również leki, np. nasenne i uspokajające, a także glukoza – oczywiście o ile zachodzi taka konieczność. Tym samym, korzyści jakie dostaje Pacjent to: wyrównanie gospodarki elektrolitowej, nawodnienie, uzupełnienie niedoborów.

Odtruwanie jest polecane zarówno przed podaniem wszywki, jak i w takich sytuacjach jak: niwelowanie kaca, minimalizowanie skutków ubocznych odstawienia alkoholu, przerywanie ciągów alkoholowych, a także minimalizowanie objawów zespołu abstynencyjnego. Dzięki odtruciu można wrócić do normalnego życia.

Profilaktyka alkoholizmu – co trzeba wiedzieć?

Profilaktyka jest fundamentem uniknięcia uzależnienia. W jej ramach prowadzone są działania edukacyjne i uświadamiające powagę zagrożenia. W ramach programów profilaktycznych, często skierowanych do młodzieży, omawiane są takie tematy jak: znaczenie ograniczenia spożycia alkoholu, nabywanie umiejętności odmawiania – rozwój asertywności, patologie społeczne wiążące się z alkoholizmem oraz zaburzenia zdrowotne na tle psychicznym i fizycznym wynikające z działania alkoholu. Dodatkowo wskazywane są możliwości otrzymania pomocy – omawiane są telefony zaufania, a także grupy wsparcia pomagające ofiarom alkoholizmu.

Nie ma wątpliwości, ze alkoholizm to ważny problem, z którym trzeba walczyć. Pomocą powinna być objęta zarówno sama uzależniona jednostka, jak i jej rodzina, u której często występuje współuzależnienie. Wsparcie i świadomość konsekwencji nadużywania alkoholu do dwie skuteczne metody wchodzące w skład profilaktyki.

»